Trong hành trình giáo dục toàn diện, nhà trường không chỉ là nơi truyền đạt tri thức mà còn là không gian nuôi dưỡng tâm hồn, bồi đắp nhân cách và gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Thông qua các chuyên đề giáo dục, đặc biệt là những chuyên đề gắn với văn hóa dân gian, lịch sử và phong tục quê hương, học sinh được sống trong không khí của truyền thống, được trải nghiệm và thấu hiểu những điều tưởng như chỉ còn trong sách vở.
Trường THCS Mỹ Đức đã và đang thực hiện rất tốt vai trò ấy. Chuyên đề “Tết” được tổ chức hằng năm không chỉ là một hoạt động ngoại khóa, mà thực sự trở thành một không gian văn hóa thu nhỏ, nơi những nét đẹp truyền thống được nhắc lại, được thực hành và hiện hữu sinh động trong đời sống học đường.
Trong những ngày diễn ra chuyên đề, sân trường như khoác lên mình diện mạo của mùa xuân xưa. Các em học sinh duyên dáng trong tà áo dài truyền thống, áo tứ thân, khăn xếp, nón lá… Trang phục không chỉ làm đẹp cho không gian mà còn giúp các em hiểu rằng mỗi bộ áo quần dân tộc đều chứa đựng chiều sâu văn hóa và niềm tự hào về cội nguồn.
Ẩm thực ngày Tết cũng được tái hiện một cách gần gũi và chân thực. Hình ảnh bánh chưng xanh, bánh tét, mứt gừng, mứt dừa, dưa hành, mâm ngũ quả… không chỉ để trưng bày mà còn để giới thiệu, chia sẻ ý nghĩa. Qua đó, học sinh hiểu rằng mỗi món ăn ngày Tết đều mang theo ước vọng về đủ đầy, sum vầy và may mắn. Khi tự tay gói bánh, bày mâm cỗ, các em học được sự khéo léo, tính cẩn thận và cả tinh thần trân trọng giá trị lao động.
Không chỉ dừng lại ở hình thức, chuyên đề còn khơi dậy những nét đẹp trong cách ứng xử ngày Tết: lời chúc đầu năm trang trọng, thái độ kính trên nhường dưới, phong tục mừng tuổi, thăm hỏi ông bà cha mẹ. Các em được thực hành nói lời chúc, cúi đầu lễ phép, trao nhau bao lì xì bằng cả hai tay – những hành động nhỏ nhưng chứa đựng bài học lớn về lễ nghĩa và đạo lí “uống nước nhớ nguồn”.
Bên cạnh đó là những giá trị văn hóa tinh thần khác như xin chữ đầu xuân, viết câu đối đỏ, tham gia trò chơi dân gian, hát những làn điệu mùa xuân. Tiếng cười rộn rã trong trò kéo co, nhảy sạp; sự chăm chú khi nghe kể về phong tục cổ truyền; niềm háo hức khi nhận những chữ “Phúc – Lộc – Thọ” đầu năm… tất cả góp phần làm sống lại một không gian Tết đậm đà bản sắc.
Điều đáng quý là những nét đẹp ấy không chỉ được “diễn lại” cho có hình thức, mà thực sự được thấm vào nhận thức và hành động của học sinh. Các em hiểu vì sao phải giữ gìn trang phục truyền thống, vì sao phải kính trọng người lớn, vì sao gia đình là giá trị thiêng liêng nhất trong ngày Tết. Từ sự hiểu ấy sẽ hình thành ý thức tự giác gìn giữ.
Có thể nói, chuyên đề Tết của Trường THCS Mỹ Đức đã góp phần quan trọng trong công tác giáo dục và bảo tồn truyền thống quê hương, dân tộc. Trong nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị dễ bị phai nhạt, việc nhà trường chủ động tạo ra những không gian văn hóa như vậy chính là cách bền bỉ gìn giữ hồn cốt dân tộc. Và từ những trải nghiệm ấy, tình yêu quê hương, niềm tự hào về truyền thống sẽ lớn dần trong tâm hồn mỗi học sinh – trở thành nền tảng vững chắc cho hành trình trưởng thành của các em sau này.