Hiện nay, trong môi trường học đường, bên cạnh nhiều học sinh có lời nói lễ phép, ứng xử văn minh, vẫn còn một bộ phận học sinh có thói quen văng tục, nói những lời thiếu chuẩn mực trong giao tiếp hằng ngày. Thực trạng này đang gây ra sự phản cảm, làm ảnh hưởng không nhỏ đến hình ảnh học sinh và bầu không khí giáo dục trong nhà trường.
Biểu hiện của việc văng tục có thể dễ dàng bắt gặp trong giờ ra chơi, khi trò chuyện với bạn bè, thậm chí trong lớp học hoặc trên các trang mạng xã hội. Nhiều em coi đó là cách nói chuyện “cho vui”, thể hiện cá tính hoặc bắt chước theo bạn bè, phim ảnh, mạng xã hội mà không ý thức được hậu quả của lời nói. Những từ ngữ thô tục, thiếu văn hóa ấy dần trở thành thói quen xấu, làm nghèo nàn vốn ngôn ngữ và nhân cách của học sinh.
Việc văng tục trong trường học không chỉ gây khó chịu, phản cảm cho người nghe mà còn làm mất đi sự tôn nghiêm của môi trường sư phạm. Lời nói thiếu chuẩn mực dễ dẫn đến mâu thuẫn, xích mích giữa học sinh với nhau, thậm chí ảnh hưởng đến mối quan hệ thầy – trò. Về lâu dài, thói quen này còn làm suy giảm giá trị đạo đức, nếp sống văn minh mà nhà trường luôn hướng tới xây dựng.
Nguyên nhân của tình trạng trên xuất phát từ nhiều phía: sự tác động tiêu cực của mạng xã hội, game, phim ảnh; việc giao tiếp trong gia đình và xã hội chưa thật sự chuẩn mực; ý thức tự rèn luyện của một số học sinh còn hạn chế. Bên cạnh đó, sự nhắc nhở chưa thường xuyên và thiếu biện pháp giáo dục phù hợp cũng khiến hành vi văng tục chưa được ngăn chặn kịp thời.
Để khắc phục tình trạng này, mỗi học sinh cần nhận thức rõ rằng lời nói thể hiện nhân cách. Việc sử dụng ngôn ngữ trong sáng, lịch sự không chỉ là biểu hiện của văn hóa mà còn là sự tôn trọng bản thân và người khác. Nhà trường và thầy cô cần tăng cường giáo dục kỹ năng giao tiếp, lồng ghép nội dung ứng xử văn minh trong các giờ học, sinh hoạt tập thể; đồng thời phối hợp với gia đình để uốn nắn kịp thời những hành vi chưa phù hợp.
Xây dựng môi trường học đường văn minh, thân thiện là trách nhiệm chung của tất cả mọi người. Khi mỗi học sinh biết nói lời hay, ứng xử đẹp, nói không với văng tục, trường học sẽ thực sự là nơi nuôi dưỡng tri thức, nhân cách và những giá trị tốt đẹp cho tương lai.